Ο «Ριζοσπάστης» πλέον και στα tablets και τα κινητά τηλέφωνα !

Ιστοσελίδες του «Ριζοσπάστη» και για κινητά

Διαθέσιμη από σήμερα και ειδική ιστοσελίδα για τις εκλογές του Μάη

(πάνω δεξιά)

Προσαρμοσμένος για χρήση και από συσκευές με μικρότερη οθόνη, όπως τα tablets και τα κινητά τηλέφωνα είναι από σήμερα ο ιστοτόπος του «Ριζοσπάστη», στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.rizospastis.gr. 

Οι ιστοσελίδες διατηρούν τη γνώριμη όψη τους, όταν η πλοήγηση γίνεται σε αυτές μέσω επιτραπέζιου ή ηλεκτρονικού υπολογιστή, αλλάζουν όμως αυτόματα μορφή, όταν ο επισκέπτης χρησιμοποιεί, π.χ., κινητό τηλέφωνο, παίρνοντας την όψη που προσιδιάζει καλύτερα στις περιπτώσεις που η οθόνη είναι πολύ μικρή.

Έτσι το περιεχόμενο μπορεί να διαβαστεί πιο εύκολα, χωρίς κύλιση αριστερά - δεξιά και χωρίς να είναι απαραίτητη η μεγέθυνση με χειρισμούς στην οθόνη αφής. 

Διευκολύνεται, επίσης, η πλοήγηση από τη μια ιστοσελίδα στην άλλη, καθώς το μενού είναι πιο εμφανές και έχει τη μορφή που έχουν συνηθίσει να βλέπουν οι χρήστες ηλεκτρονικών συσκευών με μικρή οθόνη στις ειδικές εφαρμογές mobile. 

Με αυτήν την αναβάθμιση του ιστοτόπου του, ο «Ριζοσπάστης» ανταποκρίνεται στην αύξηση της επισκεψιμότητας από κινητά και ταμπλέτες που παρατηρείται τον τελευταίο χρόνο.

Με ειδικό σύνδεσμο στο πάνω μέρος κάθε σελίδας είναι από σήμερα διαθέσιμη και ειδική ιστοσελίδα για τις εκλογές του Μάη, με συγκεντρωμένο υλικό χρήσιμο στους φίλους του ΚΚΕ και γενικότερα σε όσους ενδιαφέρονται να μάθουν για τις θέσεις και την πολιτική του. 

Για παρατηρήσεις και βελτιώσεις οι αναγνώστες της ιστοσελίδας μπορούν να στείλουν μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση hostmaster@rizospastis.gr.

ΚΚΕ: Ανακοίνωση για το στρατιωτικό πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967

«Σαράντα επτά χρόνια μετά την επιβολή της στρατιωτικής δικτατορίας, διδασκόμαστε, θυμόμαστε, είμαστε περήφανοι για τα μέλη και τα στελέχη του ΚΚΕ και της ΚΝΕ, τους αγωνιστές που πήραν μέρος στην αντιδικτατορική πάλη, που έμειναν όρθιοι και αλύγιστοι στα κρατητήρια, στα βασανιστήρια του ΕΑΤ-ΕΣΑ, στις φυλακές και τις εξορίες. Τιμάμε τους αγωνιστές, τα θύματα της δικτατορίας.

Δυναμώνουμε σήμερα τον αγώνα για να γίνει ο λαός ιδιοκτήτης του πλούτου που παράγει, για τη ζωή που αξίζει στους εργαζόμενους και τη νεολαία, για το σοσιαλισμό. Για να αποτελέσει παρελθόν το σύστημα που γεννά την καταπίεση, τη φτώχεια, την εκμετάλλευση.

Η δικτατορία στη χώρα μας επιβλήθηκε έχοντας τη στήριξη τμημάτων της πλουτοκρατίας, κέντρων της αστικής εξουσίας, των ΗΠΑ. Η επιλογή της αστικής τάξης να αξιοποιήσει ως διαχειριστή της εξουσίας της τους συνταγματάρχες αποδεικνύει, για μια ακόμα φορά, πως η δικτατορία του κεφαλαίου μπορεί να παίρνει διάφορες μορφές. Η στρατιωτική δικτατορία αποτελεί "λύση" για την πλουτοκρατία, όταν δεν μπορεί με κοινοβουλευτικά μέσα να προωθήσει τα αντιλαϊκά της σχέδια, όταν έχει δυσκολίες λόγω και εσωτερικών αντιθέσεων.

Το σύστημα της εκμετάλλευσης για την εξυπηρέτηση των σκοπών του μπορεί να αξιοποιεί και φασιστικές ομάδες, να τους αμολά και να τους μαζεύει καταπώς βολεύει, όπως σήμερα γίνεται με τους νοσταλγούς της χούντας, τους ναζιστές της Χρυσής Αυγής.

Το πραξικόπημα μπόρεσε να επιβληθεί και επειδή δεν βρήκε απέναντί του ένα λαό οργανωμένο, αποφασισμένο να υπερασπιστεί τα δικαιώματά του, αξιοποιώντας και τις οξυμένες αντιθέσεις του αστικού πολιτικού συστήματος. Αντίθετα, κυριαρχούσαν οι αυταπάτες, η αναμονή των εκλογών, ο εγκλωβισμός του αγώνα του λαού στις στοχεύσεις των αστικών κομμάτων.

Αποδεικνύεται ότι σε κάθε εποχή και ιστορική περίοδο είναι κρίσιμος παράγοντας η ισχυροποίηση και ετοιμότητα του λαϊκού κινήματος, της πρωτοπορίας του, για να μπορεί ο λαός να καθορίζει τις εξελίξεις προς όφελός του.

Απ' τα βασικά επιχειρήματα που χρησιμοποίησε η χούντα για να βάλει το λαό στο "γύψο" ήταν ο λεγόμενος "κομμουνιστικός κίνδυνος". Αποδείχθηκε έτσι ότι ο αντικομμουνισμός - που και σήμερα καλλιεργείται από το σύστημα, τους μηχανισμούς του, κυβερνητικούς παράγοντες, την ΕΕ - οι διώξεις των κομμουνιστών και των πρωτοπόρων αγωνιστών, είναι πάντα ο προπομπός γενικότερων αντιλαϊκών μέτρων, που θίγουν τα συμφέροντα όλων των εργαζομένων, του λαού.

Η εξέλιξη του αντιδικτατορικού αγώνα στη συνέχεια έδειξε πως, παρά το αρχικό "μούδιασμα" του λαού, η αταλάντευτη στάση των κομμουνιστών και άλλων αγωνιστών στις φυλακές, στις εξορίες, η παράνομη πρωτοπόρα δράση του Κόμματος και της ΚΝΕ, που ιδρύθηκε μέσα στη δικτατορία, έδωσαν κουράγιο, ενέπνευσαν τον αγώνα του λαού.

Οσο δυνάμωνε το ΚΚΕ, τόσο δυνάμωνε και ο αντιδικτατορικός αγώνας, έπαιρνε πιο ανεβασμένες μορφές πάλης. Η ανάπτυξη του αγώνα προέκυψε και από την ήττα των απόψεων - που εξέφραζε και ο οπορτουνισμός - που ήθελαν συμβιβασμό με τη χούντα και τις μεταμφιέσεις της, στη λογική του μικρότερου κακού, του ρεαλισμού της υποταγής.

Ισχυρό - δυνατό ΚΚΕ πάντα και παντού είναι εγγύηση και δύναμη για τον αγώνα του λαού.

Τέλος, αποδείχθηκε ότι κανένας αντιδραστικός μηχανισμός, όσο δυνατός και ακατανίκητος και αν εμφανίζεται, δεν μπορεί να αναμετρηθεί με την υπεροχή του οργανωμένου εργατικού - λαϊκού κινήματος.

Ετσι και σήμερα, όσο και αν η λυκοσυμμαχία της ΕΕ, τα κόμματα της πλουτοκρατίας και της ΕΕ προπαγανδίζουν πως "δεν αλλάζει τίποτα", την υποταγή στο "ρεαλισμό" και το "εφικτό", για το λαό ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΛΛΟΣ ΔΡΟΜΟΣ, έξω απ' τα δεσμά της ΕΕ και των μονοπωλίων, και έχει τη δύναμη να τον επιβάλει.

Το ΚΚΕ καλεί την εργατική τάξη, τους ανέργους, τους αυτοαπασχολούμενους, τους φτωχούς αγρότες, τους νέους και τις νέες να βαδίσουν σ' αυτό το δρόμο. Να δυναμώσει ο αγώνας του λαού για τα σύγχρονα δικαιώματα, για την ικανοποίηση των αναγκών του. Να δυναμώσει η λαϊκή συμμαχία, να οργανωθεί παντού, στους τόπους δουλειάς, στις γειτονιές.

Να δυναμώσει το ΚΚΕ παντού - και στις εκλογές, για να ανοίξουμε το δρόμο στη φιλολαϊκή διέξοδο από την κρίση, για να μην ανακάμψει το κεφάλαιο πάνω στα συντρίμμια των δικαιωμάτων του λαού. Για αποδέσμευση από την ΕΕ, μονομερή διαγραφή του χρέους, με το λαό στην εξουσία και ιδιοκτήτη του πλούτου που παράγει».

Για να αναστηθεί ο λαός

Κυβέρνηση και ΣΥΡΙΖΑ τσακώνονταν για το αν έρχεται η ανάσταση. Η κυβέρνηση δήλωσε ότι με την έξοδο στις αγορές η ανάσταση είναι σίγουρη, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ ότι η ανάσταση θα γίνει μετά τις εκλογές, εφόσον γίνει κυβέρνηση. 

Ο καβγάς τους δεν αφορά την ανάσταση του λαού αλλά την ανάσταση των κερδών του κεφαλαίου.

Το λόγο τώρα έχουν όλοι αυτοί που καλούνται να γυρίσουν μάγουλο, αντί να επιβάλουν τη δική τους ανάσταση. Δική τους μέρα είναι η 1η του Μάη.

Εκτός κι αν βρεθεί έως τότε δικαστής να θεωρήσει και την πρωτομαγιάτικη απεργία παράνομη, όπως αυτοί που δίκασαν χωρίς καν να ακούσουν - έτσι δικάζουν πάντα - τους χαλυβουργούς, αυτούς τους θαυμάσιους εργάτες της ψυχής μας που κρατάνε ψηλά το «εργάτη μπορείς χωρίς αφεντικά». Κόντρα στα αφεντικά που κατεβαίνουν και στον εκλογικό στίβο με εκπροσώπους ή αυτοπροσώπως διακηρύσσοντας «τέλος οι πολιτικοί, τέλος οι συνδικαλιστές, τέλος οι απεργίες. Τώρα είναι η ώρα για μπίζνες στο λιμάνι, παντού»...

Την ίδια ώρα στην Ουκρανία η βδομάδα ξεκινούσε με την παρουσία του αρχηγού της CIA στο Κίεβο. Η «αντιτρομοκρατική εκστρατεία» της κυβέρνησης του Κιέβου, που εκτυλίσσεται στο φόντο του σκληρού ανταγωνισμού ΗΠΑ - ΕΕ με τη Ρωσία για τον έλεγχο των ενεργειακών πηγών και δρόμων, δείχνει πως ο καπιταλισμός γεννά μόνο δεινά για τους λαούς. ΗΠΑ, ΕΕ και ΝΑΤΟ, που στηρίζουν ακόμη και τις φασιστικές δυνάμεις, επενδύουν στην παραπέρα όξυνση και αντιπαράθεση με τη Ρωσία. «Παίζουν με τη φωτιά» ενός πιο γενικευμένου πολέμου με κινδύνους για όλους τους λαούς της περιοχής.

Το πραγματικό δίλημμα

 

Ας πιάσουμε το νήμα από κει που το είχαμε αφήσει: Το πρωτοσέλιδο στον «Ριζοσπάστη» της περασμένης Κυριακής σημείωνε: «Το πραγματικό δίλημμα στις εκλογές είναι να βρεθούν όσο πιο κάτω γίνεται τα κόμματα της ΕΕ, των μονοπωλίων και να βρεθεί όσο πιο ψηλά γίνεται, να ισχυροποιηθεί το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας. Είναι δίκαιη η αγανάκτηση του λαού μας, που λέει να φύγει η σημερινή αντιλαϊκή κυβέρνηση ΝΔ - ΠΑΣΟΚ. Να φύγουν και να μην ξαναγυρίσουν. Ομως, η λογική να φύγουν αυτοί, για να έρθουν οι επόμενοι, δοκιμάστηκε πολλές φορές στο παρελθόν χωρίς ο λαός να έχει όφελος. Ο ΣΥΡΙΖΑ λέει "ψηφίζουμε και φεύγουν", όμως δε λέει ότι η ανεργία και η φτώχεια θα είναι εδώ, γιατί θα είναι εδώ οι μηχανισμοί της μόνιμης εποπτείας της ΕΕ, τα μνημόνια διαρκείας, τα κέρδη των "υγιών" επιχειρηματιών, τα συμφέροντα των βιομηχάνων.

Ο λαός πρέπει να θέσει μπροστά του συνολικά το πολιτικό ζήτημα που δε θα αφορά στην αλλαγή μιας κυβέρνησης αλλά της τάξης που είναι στην εξουσία, της τάξης που κάνει κουμάντο γιατί έχει στα χέρια της τα κλειδιά της οικονομίας».

Για το χρέος ξανά

 

Στον απόηχο της εξόδου στις αγορές δυνάμωσε ξανά η συζήτηση για το χρέος. Από την πλευρά της κυβέρνησης υποστηρίζεται ότι τώρα είναι δυνατόν να ανοίξει η διαπραγμάτευση για το χρέος με καλύτερους όρους. Από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ υποστηρίζεται ότι με την έξοδο στις αγορές, το χρέος διογκώνεται και γίνεται πιο δύσκολη η διαπραγμάτευσή του. Και οι δύο προσπερνάνε το γεγονός ότι το «δημόσιο χρέος» προκλήθηκε εξαιτίας των φοροαπαλλαγών στο κεφάλαιο, των ενισχύσεων με κρατικό χρήμα και των αντίστοιχων αναγκαίων δανεισμών, των ΝΑΤΟικών δαπανών, των επιπτώσεων από τη συμμετοχή της χώρας στην ΕΕ. Οτι είναι χρέος που πληρώνουν ο λαός, η εργατική τάξη, αλλά δεν έχουν καμία ευθύνη γι' αυτό. Είναι χρέος που δεν πρόκειται να πάψει να υπάρχει, είτε μειώνεται, είτε αυξάνεται, στο πλαίσιο του καπιταλιστικού δρόμου ανάπτυξης, της συμμετοχής σε ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς και διεθνείς χρηματαγορές (...) Ρυθμισμένο ή όχι, οι εργαζόμενοι θα το πληρώσουν.

Η διαχείριση της εξαθλίωσης

 

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε μια σειρά από μέτρα για τη διαχείριση της πιο ακραίας φτώχειας, που εστιάζουν στη σίτιση και την προσωρινή στέγαση των αστέγων. Μεταξύ τους βρίσκονται χιλιάδες πρώην εργαζόμενοι και μικροεπαγγελματίες, που έχασαν κάθε πηγή εισοδήματος και κατ' επέκταση το σπίτι στο οποίο έμεναν, είτε ήταν δικό τους είτε το νοίκιαζαν. Τα μέτρα αυτά δεν πρόκειται, βεβαίως, να αντιμετωπίσουν ουσιαστικά τη φτώχεια, ούτε τώρα, ούτε στο μέλλον. Ούτε βεβαίως το λεγόμενο «κοινωνικό μέρισμα» θα μπορέσει να αποκαταστήσει τις μεγάλες απώλειες των εισοδημάτων που έχουν υποστεί τα εργατικά - λαϊκά στρώματα τα τελευταία χρόνια. Αυτά τα μέτρα συνιστούν συνταγή διαχείρισης - ανακύκλωσης της ακραίας φτώχειας, συνταγές που έχουν αξιοποιηθεί σε πολλά καπιταλιστικά κράτη, είτε βρίσκονται σε κρίση είτε σε ανάπτυξη.

Τα κόμματα της αστικής διαχείρισης επενδύουν πάνω στις μειωμένες απαιτήσεις που έχουν κυριαρχήσει στους εργαζόμενους όλα αυτά τα χρόνια της οικονομικής κρίσης. Γνωρίζουν ότι δεν μπορούν ούτε καν να υποσχεθούν την αντιμετώπιση της φτώχειας και της ανεργίας. Προσπαθούν απλά να διαφυλάσσεται η λεγόμενη «κοινωνική συνοχή».

Το εργατικό - λαϊκό κίνημα βεβαίως και πρέπει να παλεύει για άμεσα μέτρα ανακούφισης γι' αυτούς που υποφέρουν, να αναπτύσσει πρωτοβουλίες αλληλεγγύης στους ανέργους, στους άστεγους, διεκδικώντας ταυτόχρονα και ουσιαστικά μέτρα για την προστασία των ανέργων, παλεύοντας ενάντια στην ανεργία, για την ουσιαστική αποκατάσταση εισοδημάτων κ.λπ. Αλλά πρέπει να 'ναι καθαρό ότι το μεγάλωμα της φτώχειας και η διαχείρισή της, με μέτρα που τη συντηρούν και την αναπαράγουν, είναι φαύλος κύκλος στον καπιταλισμό, που θα σπάσει μόνο αν ο λαός αποφασίσει με την πάλη του να τσακίσει το σύστημα που τον τσακίζει.

Η αναπαλαίωση

 

Το σύστημα, προς το παρόν, παίρνει τα μέτρα του. Αξιοποιεί τον ΣΥΡΙΖΑ ως αντιλαϊκό ανάχωμα στο εργατικό κίνημα, δημιουργεί «Ελιές» στην κεντροαριστερά και αντιδραστικά «Ποτάμια», χτίζει μια «Γέφυρα» στο χώρο της κεντροδεξιάς, αξιοποιεί την εγκληματική Χρυσή Αυγή για να φοβίζει τους εργάτες. Το πολιτικό σύστημα θυμίζει κινούμενη άμμο μπροστά στις εκλογές του Μάη. Αυτή η κινητικότητα περιλαμβάνει και τους «επιτυχημένους» επιχειρηματίες που διεκδικούν άμεσα ρόλο στην κρατική διοίκηση, δείχνοντας την επόμενη μέρα στην κεντρική πολιτική σκηνή.

 Πετώντας στα άχρηστα ορισμένους απ' όσους ο κόσμος δείχνει με το δάχτυλο, βγάζει στον αφρό τους «γεια σου αφεντικό». Η σχετική διαφήμιση μόνο ως προώθηση προϊόντος δεν πρέπει να εκληφθεί. Η αστική τάξη επιτιθέμενη κάνει και αντεπίθεση σε όσα την αμφισβητούν. Δεν θέλει απλά ψηφοφόρους τους εργάτες, τους θέλει πλήρως ενσωματωμένους στο χώρο δουλειάς. Οτι όλα μπορούν να λυθούν αν πείσεις το αφεντικό σου. Εμφανίζει τον καπιταλισμό σαν κάτι διαφορετικό από την πολιτική που τον υπηρετεί και τους καπιταλιστές ως πολιτικά διαχωρισμένους από την οικονομική τους βάση.

Η συνεχιζόμενη αναπαλαίωση του πολιτικού σκηνικού έχει στόχο τον εγκλωβισμό του λαού στο «λάκκο των λεόντων» της ΕΕ και το γνωστό δοκιμασμένο καπιταλιστικό «μονόδρομο». Απέναντι σε αυτήν την κινούμενη άμμο του πολιτικού συστήματος, η μόνη επιλογή που δε μεταμορφώνεται και δε μεταλλάσσεται, που δίνει δύναμη στο λαό και την προοπτική της πραγματικής ανατροπής, είναι η ισχυροποίηση του ΚΚΕ.

Ανοίγουμε το δρόμο

 

Καθώς επόμενος μεγάλος σταθμός είναι η Πρωτομαγιά ξεχωρίζουμε από την προκήρυξη του ΠΑΜΕ: «Ο δικός τους πλούτος εξαρτάται από τη δική μας φτώχεια! (...) Κυβέρνηση, ΕΕ, κυβερνητικός και εργοδοτικός συνδικαλισμός, φιλόδοξοι και νέοι κυβερνητικοί διαχειριστές σκορπούν σύγχυση και σκοταδισμό. Θεωρούν τη λαίλαπα που μας έπληξε αποτέλεσμα κακής κυβερνητικής διαχείρισης και προσωρινή, μιλούν για στρεβλώσεις του συστήματος.

Διαστρεβλώνουν, θέλουν να μας έχουν στο σκοτάδι! Κανένας δε βάζει στο στόμα του την πραγματική αιτία, τον έναν και μοναδικό ένοχο που μας τσακίζει τη ζωή. Τον καπιταλισμό, τον καπιταλιστικό δρόμο ανάπτυξης, τα μονοπώλια! Ενα σύστημα σάπιο, που έφαγε τα ψωμιά του, γι' αυτό και οι κρίσεις έρχονται, επανέρχονται και βαθαίνουν (...) 

Για να βγει αλώβητος και νικητής ο λαός απαιτείται άμεση οργάνωση της πάλης στους χώρους δουλειάς και στους κλάδους. Χρειάζεται να δυναμώσει ο συντονισμός του αγώνα, να αναπτυχθεί ένα ορμητικό αγωνιστικό ποτάμι αντίστασης για να αναχαιτίσει την κυβερνητική επίθεση, να γκρεμίσει μνημόνια και αφεντικά (...) Τίποτα δεν έχει κριθεί! Ψηλά το κεφάλι! (...) Εμείς είμαστε η τάξη που παράγει τον πλούτο! Χωρίς τις σωματικές και πνευματικές μας δυνάμεις ο κόσμος θα απονεκρωθεί. Χωρίς εμάς γρανάζι δε γυρνά. Πέρα από τα φυσικά φαινόμενα, ό,τι κινείται στον κόσμο προέρχεται από το δικό μας κόπο και ιδρώτα. Χωρίς τη δική μας ενέργεια, θα σταματήσει να κινείται. Ο,τι έχει παραχθεί σ' αυτόν τον τόπο και ό,τι θα παραχθεί στο μέλλον, είναι αποτέλεσμα εργασίας χιλιάδων εργαζομένων που δίνουν την ψυχή και το σώμα τους σε συνθήκες άγριας ταξικής εκμετάλλευσης και πίεσης απ' το μεγάλο κεφάλαιο (...) Εμείς να γίνουμε οι αφέντες του πλούτου που παράγεται. Χωρίς εμάς δεν μπορεί να υπάρξει πλούτος.

Δίχως, όμως, τους καπιταλιστές, μια χούφτα παράσιτων, μπορεί. Μπορούμε να ζήσουμε σε έναν κόσμο αντίστοιχο του κόπου μας, της εργασίας μας, των προσδοκιών μας. Εναν κόσμο που δε θα μαστίζεται από πολέμους, από ανεργία, από ναρκωτικά, από άγχος και ανασφάλεια. 

Που θα ζούμε ειρηνικά, ανθρώπινα, χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, χωρίς καταπίεση και τη βαρβαρότητα του συστήματος που ζούμε (...) Είμαστε η τάξη του παρόντος και του μέλλοντος (...) Ανοίγουμε το δρόμο για ένα ελπιδοφόρο αύριο».

Αυτήν την ανάσταση δεν θα μπορούν να την διαψεύσουν...

ΛΑΜΠΡΗ

ΛΑΜΠΡΗ

Γιορτή του νέου και της ελπίδας

Μικρή αναδρομή στην τελετουργία της Ανάστασης

Το Πάσχα - Λαμπρή επί το ελληνικότερον - αποτελεί ακόμη μία χριστιανική γιορτή, που για να επιβληθεί χρησιμοποίησε προχριστιανικές παραδόσεις και έθιμα. Κάθε εκδοχή της όμως έχει σαν βάση την αρχέγονη ανάγκη του ανθρώπου να γιορτάσει την άνοιξη, δηλαδή την αναγέννηση της φύσης, την «ανάστασή» της και την επιβεβαίωση της ελπίδας της κοινότητας για καλύτερες μέρες.

Σε δύσκολους καιρούς, που ο λαός μας ήταν κάτω από τη σκλαβιά διαφόρων αφεντάδων - ξένων και ντόπιων - το τελετουργικό της Εβδομάδας των Παθών και της Ανάστασης λειτουργούσε συμβολικά, προσδίδοντας τη διάσταση του αγώνα και της βεβαιότητας της απελευθέρωσης.

Η Λαμπρή

Η Λαμπρή είναι αρχαιοελληνική λέξη, που εντάχθηκε στη χριστιανική τελετουργία. Τα γιορταστικά άσματα της πασχαλιάτικης υμνογραφίας χρησιμοποιούν τις λέξεις «λαμπρυνθώμεν» και «λαμπροφόρος», που σε συνδυασμό με τη γιορταστική ατμόσφαιρα που επικρατεί στο εκκλησίασμα, υπογραμμίζουν ακόμη περισσότερο το ελπιδοφόρο νόημα του «Χριστός Ανέστη». Αυτή η ατμόσφαιρα συνεχίζεται στο ύπαιθρο, στο αρωματικό ανακάτεμα των λουλουδιών, του αρνιού και του κρασιού, στο «διονυσιασμό» του χοροστασιού. Γι' αυτό το λόγο ο λαός μας ήθελε να βαφτίζει τα παιδιά και να παντρεύεται αυτές τις μέρες.

Το βράδυ της Ανάστασης στην Ελλάδα ο κόσμος συμμετέχει κρατώντας ένα αναμμένο κερί («προσέλθωμεν λαμπαδηφόροι») και φορώντας τα γιορτινά του («λαμπροφορεί»). Το πανδαιμόνιο που επικρατεί μόλις ο παπάς εκφωνεί το «Χριστός Ανέστη», με τους κρότους εξηγείται από την επιθυμία να εκδιωχθούν τα δαιμονικά, στοιχείο ειδωλολατρικό και χριστιανικό. Αντίστοιχα οι αρχαίοι Ελληνες χτυπούσαν χάλκινα σκεύη, ενώ σε όλους τους λαούς συναντάται ανάλογη τελετουργία. Πρόκειται για ξόρκι στα δαιμόνια που ξέμειναν από το χειμώνα, αλλά και σε αυτά της άνοιξης που επιβουλεύονται τη σοδειά και την υγεία των ανθρώπων.

Το δεύτερο στοιχείο της Ανάστασης είναι το φως που πρέπει να σβήσει ακόμη και στο τζάκι πριν το «Δεύτε λάβετε φως». Μετά μοιράζεται από τον παπά και από τον έναν στον άλλον. Παλιότερα πρόσεχαν από ποιον το έπαιρναν, έτσι ώστε το φως να συνοδευτεί και από ευτυχία. Οι ανύπαντρες έπαιρναν το φως από άνδρα για να παντρευτούν μέσα στο χρόνο. Αυτή η τελετουργία είναι καταγραμμένη στον ελλαδικό χώρο σαν «πρώτη» Ανάσταση.

Η «δεύτερη» γίνεται το απόγευμα της Κυριακής. Λέγεται και «αγάπη» γιατί είναι μια ευκαιρία συμφιλίωσης. Περιλαμβάνει λιτανεία της εικόνας της Ανάστασης και χορό. Ο χορός γίνεται στο προαύλιο της εκκλησίας και θεωρείται ευλογία για τη χρονιά. Η γιορτή κλείνει με το «κάψιμο του Ιούδα». Ενα αχυρένιο ομοίωμα του Ιούδα καίγεται από μεγάλη φωτιά που έχουν ανάψει παιδιά.

Τα σύμβολα

Τα σύμβολα του Πάσχα είναι τα κόκκινα αυγά, ο λαγός, τα αρνιά και το τσουρέκι. Το αυγό συμβολίζει σε πολλούς λαούς την πηγή της ζωής. Η χριστιανική και η προχριστιανική ερμηνεία ταυτίζονται αφού το κόκκινο συμβολίζει το αίμα του Χριστού ή του Αδωνη και του Αττη αντίστοιχα. Σύμφωνα με άλλη εκδοχή, επειδή τα αυγά ήταν άφθονα, βάφονταν κόκκινα για να δίνουν μια χαρούμενη νότα και χαρίζονταν στα παιδιά για τα κάλαντα.

Ο λαγός είναι σύμβολο της δυτικοευρωπαϊκής παράδοσης, άρα εισαγόμενο. Για τους Βορειοευρωπαίους ο λαγός έχει μαγικές ιδιότητες, είναι φορέας του καλού και ο ταχυδρόμος που φέρνει τα αυγά στα παιδιά. Εισαγόμενο σύμβολο είναι και οι καμπάνες. Για τους Δυτικοευρωπαίους, οι καμπάνες «ταξιδεύουν» τη Μεγάλη Πέμπτη και το Μεγάλο Σάββατο στη Ρώμη για να φέρουν τα αυγά. Γι' αυτό και παριστάνονται με φτερά. Το αρνί είναι σύμβολο ελληνικό, όπως και το τσουρέκι, που είναι μετεξέλιξη της Λαμπροκουλούρας.

Τα παιχνίδια

Από τα ομηρικά χρόνια μέχρι και την τουρκοκρατία, το ύπαιθρο φιλοξενούσε λαϊκά αγωνίσματα μετά από κάθε γιορτή. Στα χωριά μας ο λαός διαγωνιζόταν στην ιππασία, το τρέξιμο, το πήδημα, το άλμα σε ύψος, την πάλη, τη λιθοβολία, την άρση βαρών, τη διελκυστίνδα και τις κούνιες. Και οι κούνιες προέρχονται από το αρχαίο έθιμο της «αιώρας» που γινόταν πάντα την άνοιξη. Στο λίκνισμα της κούνιας δινόταν μαγική διάσταση, ενώ το δέντρο που την κρατούσε, υλοποιούσε τις ευχές του λικνιζόμενου. Στα χωριά μας οι κούνιες ήταν μια καλή ευκαιρία για το πλησίασμα των νέων με τις νέες. Ο νέος κουνάει την κοπέλα κι εκείνη ανταποκρίνεται με δίστιχα. Μετατρέποντας έτσι την Ανάσταση και σε γιορτή του έρωτα.

Βιβλιογραφία: Δημ. Σ. Λουκάτος «Πασχαλινά και της Ανοιξης» εκδόσεις «ΦΙΛΙΠΠΟΤΗ».